Những điều cần biết về dịch vụ biên - phiên dịch

Khái quát chung về biên - phiên dịch

1. Phiên dịch 

Phiên dịch viên là người làm các công việc chuyển ngôn ngữ văn bản này sang ngôn ngữ khác một cách chính xác, giúp những người không cùng sử dụng một ngôn ngữ có thể hiểu nhau.
Cơ hội phát triển nghề nghiệp của phiên dịch viên là rất tốt. Vì người phiên dịch thường đi nhiều nơi, gặp gỡ nhiều người, được tham gia vào nhiều hoạt động chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội. 

2. Dịch cabin

dich-vu-bien-phien-dich-1
 

Là loại hình dịch thuật thường được sử dụng trong các hội thảo, hội nghị quốc tế với quy mô lớn. Người dịch ngồi trong phòng kín (gọi là cabin), nghe bằng headphone và phiên dịch lại vào micro cho người tham dự…nên chúng ta thường không nhìn thấy họ.

3. Biên dịch (hay còn gọi là phiên dịch viết)

Là công việc chuyển từ một văn bản viết từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Người dịch không phải chịu sức ép thời gian căng thẳng hay yêu cầu  phản ứng tức thì như dịch nói. Tuy nhiên, yêu cầu về độ chính xác và trôi chảy rất cao. 

4. Cơ hội nghề nghiệp

Trong bối cảnh hội nhập với thế giới, dịch vụ biên - phiên dịch lại cần thiết hơn bao giờ hết. Có rất nhiều cơ hội nghề nghiệp cho các bạn. Có thể là các tổ chức quốc tế, các công ty đa quốc gia, các công ty trung tâm dịch thuật… Ngoài ra, bạn cũng có thể làm việc tại các vụ, các bộ ban ngành phụ trách đối ngoại...

Hiện nay, đội ngũ những người là công tác phiên, dịch ngoài công việc cố định họ thường có những hợp đồng phiên dịch bên ngoài. Chính vì thế thu nhập của họ cũng khá cao. Thù lao trung bình mỗi khi phiên dịch cho các hội thảo hay hội nghị khoảng 200 - 400 USD/ngày. Tuy nhiên, để có được thù lao như thế những người làm nghề này phải làm việc rất cật lực.

dich-vu-bien-phien-dich-2
 

Những yêu cầu bắt buộc của người làm biên - phiên dịch

1. Về khả năng

Trong dịch vụ biên - phiên dịch, người biên - phiên dịch viên phải thông thạo ít nhất hai ngôn ngữ, gọi là ngôn ngữ làm việc (working languages). Điều kiện cần thiết là bạn phải giỏi ngoại ngữ, thành thạo tối thiểu 2 kỹ năng đọc, viết. Để đọc hiểu những gì tác giả viết, bạn phải nắm vững ngữ pháp, có vốn từ vựng phong phú, tư duy linh hoạt để hiểu được cả những từ mới, từ viết tắt của tác giả.

Giỏi ngoại ngữ rồi, để dịch đúng, cũng như để người đọc hiểu được, bạn phải giỏi cả tiếng Việt. Không phải dịch từng từ (word by word) là được, mà phải linh hoạt trong cách sử dụng từ ngữ sao cho phù hợp với độc giả chính, cũng như với nội dung.

2. Về tư duy

Hãy đặt mình vào vị trí của người đọc, bạn cần biết độc giả cần gì và bạn có đáp ứng được nhu cầu đó hay không. Hãy tưởng tượng mình là người đọc, và phải hiểu được những gì mình đang viết ra cho người đọc này. Bạn sẽ trở nên xuất sắc, nếu giọng văn của bạn kết hợp được các yếu tố: diễn tả đúng điều tác giả cần nói (tư duy người dịch), dễ hiểu (tư duy người đọc), phù hợp thị trường (tư duy người bán).

dich-vu-bien-phien-dich-3

3. Về tính cách

Tính cách khi làm dịch vụ biên - phiên dịch không được nóng nảy vì khi phiên dịch, thì bản thân không còn là mình nữa mà phải đặt bản thân vào địa vị của người truyền đạt. 

Hơn nữa, tình cảm cá nhân khi làm nhiệm vụ không nên có. Tuy nhiên, tuỳ vào từng trường hợp, nếu truyền đạt nóng tính, nói những câu quá nặng nề (đối với cấp dưới chẳng hạn) thì phải lựa lời dịch cho rõ ý là họ đang tức giận thật sự, nhưng nói sao cho người nghe cảm thấy hiểu rõ được sự tức giận đó nhưng không thể phản ứng được. 

Như vậy, biên - phiên dịch viên phải có bản lĩnh trong việc ứng xử, truyền tải, phải chịu trách nhiệm nội dung truyền tải.

4. Đạo đức nghề nghiệp

Đây là một yếu tố quan trọng trong dịch vụ biên - phiên dịch. Giống như bất cứ nghề nào, chuẩn đạo đức trong nghề phải chú trọng tới sự trung thành của người phiên dịch đối với ngôn bản và ý tưởng

Thái độ của người dịch nghiêm túc, không thiên vị, không được thêm thắt, bình luận, nhận xét hay thể hiện thái độ của cá nhân người phiên dịch vào lời dịch. Tránh trường hợp người phiên dịch quên vai trò, vị trí và trách nhiệm phiên dịch của mình và đứng ra tranh luận như một đại biểu tham dự cuộc họp.

5. Yếu tố khác

Có trách nhiệm cao với công việc của mình, cùng với sự nhẫn nại, kiên trì, và ước muốn không ngừng vươn lên sẽ giúp dần trở thành một biên dịch giỏi.
Để nâng cao kinh nghiệm, cần thường xuyên thử sức với các tài liệu khác nhau, cũng như tiếp xúc trao đổi với các thế hệ đi trước.
Có khả năng lĩnh hội và sử dụng ngôn ngữ một cách tinh tế đồng thời phải có khả năng ghi nhớ từ mới và dễ dàng hiểu được các cấu trúc ngữ pháp.

Trên đây là những điều cần biết về dịch vụ biên - phiên dịch cho các bạn tham khảo. Hy vọng bài viết sẽ giúp ích cho những ai đang có nhu cầu tìm hiểu về nghề biên - phiên dịch.